Mobilemenu
Profile

Everest’in Michael Jordan’ı

Dünyanın en yüksek dağını 21 kere fethetmeyi başaran, dünya rekorunu elinden bırakmayan Apa Sherpa: Küçük dev adam! Nepal’ in en yüksek köyü olan Thame’de doğan kahramanımız Apa, aslında bu başarı hikayesine dağcıların yüklerini taşıyan, yüksek irtifaya dayanıklı Everest hamallarından biri olarak başlamış.

Sherpa kelimesi Nepal'in dağlık bölgesinde yaşayan, bir etnik grubun adı. Himalayalara tırmanmak isteyen dağcılara bölgeye çok hâkim oldukları için sherpalar eşlik ediyor. Hatta sherpalar eşlik etmekle kalmıyor; ekibin tırmanışı sırasında çadırlarını kuruyor, üst kamplara gitmesi gereken yükleri taşıyor, yiyecek ve içecekleri hazırlıyor, rotaları, güvenlik araç gereçlerini, ipleri, boltları onlar döşüyor.  Aslında sherpalar bugüne dek Everest’e başarıyla dikilmiş her bayrağın gizli kahramanları.

Şimdi tüm sherpaların ekolü, Nepal’in başarılı yurttaşı ve dağcıların gururu olan Lhakpa Tenzing Sherpa’ya gelelim: Kendisi muhtemelen 1960 ya da 1962 yıllarında doğmuş. Doğum yılından pek emin değiliz çünkü tıpkı oradaki diğer insanlar gibi, o da doğum tarihi dikkate alınanlardan biri değil. Daha 12 yaşındayken babasını kaybeden Apa, kendinden küçük beş kardeşine bakabilmek için okulu bırakmış ve trekking gruplarının yüklerini taşıdığı sherpalığa başlamış, ta ki Danimarkalı bir adam onun Kumjung’s Himalayan Vakıf Okulu’ndaki eğitimine iki yıllık sponsor olana kadar!

Fakat ne yazık ki Apa’nın okul hayatı uzun sürmemiş, ailesinin yaşadığı fakirlik sebebiyle kendisini baskı altında hissedip, iki yıl sonra tekrar okulu bırakmış. Evin reisliğini sırtlanan minik sherpa, Everest ve Annapurna bölgelerinde gerçekleşen ufak trekking gruplarına liderlik etmeye başlamış. 1985 yılında Ehardt Loretan's Round Traverse’de aşçı yamağı olarak çalışması teklif edilince, tırmanış kariyerine de başlamış.

Jake Hara, 1987 yılında Annapurna’da gerçekleştirdikleri başarılı tırmanış sırasında sherpa’yla çalışınca, Apa zirveye ulaşma imkanı da bulmuş. Birkaç ay sonra, 1988 yılında ilk kez Everest’te yük taşıması için çalışan olarak tutulmuş. Everest’teki ilk yılı boyunca, Koreli ve Amerikalı gruplarla çalışmış fakat rotaya dair kısıtlı bilgisi, deneyimsizliği ve kötü hava koşulları sebebiyle en yukarıya çıkma fırsatı bulamamış. Fakat 1990’da Everest’e Sir Edmund Hilary’nin (Everest'in zirvesine çıkan ilk insan- 29 Mayıs 1953) oğluyla tırmanma şansını yakaladığında son derece gururlanmış Apa. İşe dağcıların yüklerine yardım etmek için başlayan Apa için Everest günden güne normalleşmiş. Zaten hikayesini kısaca şöyle anlatıyor: “Everest’e ilk tırmanışım işti, ailemi geçindirmeliydim. 16'ncı tırmanışıma kadar gelir kaynağım olmuştu. 16'ncı tırmanışımdan sonra ülkem için rekor kırmaya başladım. Dünyanın neredeyse her yerini dolaştım, 'Nerelisin?' sorusuna verdiğim Nepal cevabı kimse için bir anlam ifade etmiyordu, çünkü insanlar Nepal’in neresi olduğunu bilmiyor. Fakat gencinden yaşlısına herkes Everest Dağı’nı biliyor. Everest, Nepal’i tanıtmak için en güzel neden.”

Tüm bu başarı hikayelerinin içinde elbette hatırlamak istemeyeceği anıları da oluyor Apa Sherpa’nın. Bunlardan en üzücü olanı 11 Mayıs 1996’ da yaşanan, 12 dağcının hayatını kaybettiği Everest Faciası. O gün dağa çıkan iki gruptan birinin lideri ve aynı zamanda Apa’nın da yakın arkadaşı olan ünlü dağcı Rob Hall, aslında bu trajik sezon boyunca pek çok kez Apa’ya birlikte çalışmayı teklif etmiş fakat Apa, karısının Thame’de kiraladıkları evin inşaatını bitirmeden dağlara dönmesini istememesi üzerine, bu teklifleri reddetmiş.  

Zirvesi yaklaşık 8850 metre olan Everest'e ortalama olarak tırmanan 10 kişiden birinin can veriyor olması ne Apa’nın ne de tanınmış dağcıların gözünü hiçbir zaman korkutmadı. Çünkü Apa, 21 Mayıs 2009’da tekrar Everest’e çıkarak kendi rekorunu egale etti. Bu tırmanışta, iklim değişikliklerine dikkat çekmek isteyen Bill Burke’ün liderlik ettiği The Eco Everest Expedition’ın bir üyesi olarak bulundu. Takım zirvede yarım saat kadar kaldı ve üzerinde “İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİ DURDURUN” yazan bir pankart açtı. Takım aşağı inerken, yanlarında dağdan topladıkları 5 ton çöpü de indirdi ki bunun içinde buraya düşmüş bir helikopterin parçaları, konserve kutuları ve tırmanış malzemeleri de bulunuyordu. Apa, 11 Mayıs 2011’de Everest’in zirvesine 21'inci kez ulaşarak yine kendi rekorunu kırdı.

En son tırmanışından sonra küresel ısınmanın Himalayalar’daki olumsuz etkisinden tam anlamıyla korktuğunu söyleyen Apa,  2012 Nisan’ında, 1700 kilometrelik Büyük Himalaya yolu yürüyüşüne liderlik etti ki bu yol dünyanın en zorlu rotalarından biri olarak kabul edilmekte. Sherpa ve üç yoldaşı, ocak ayında “Climate Smart Celebrity Trek” gezisi kapsamında turizmi desteklemek ve iklim değişikliklerine dikkat çekmek amacıyla yola çıktılar. Yolculuk dünyanın en yüksek 3. noktası ve Nepal’in Tibet’le olan sınırına kadar uzuyordu. Dağcılar bu geziyi, 152 günde tamamlamayı planlamalarına rağmen, planlanandan 20 gün kadar önce geziyi bitirmeyi başardılar.

“Süper” lakaplı Apa Sherpa artık Everest’e çıkmayacağını, yeni nesil sherpa'lara ise yardımcı olmaya çalıştığını söylüyor. Kocaman bir gülümsemeye sahip bu güzel insan, doğduğu köy olan Thame’deki okul için Apa Sherpa Vakfı’nı kurdu. Eğitimin her şeyden önce geldiğine inanan Apa, artık çocukların eğitimi için çalışacağını söylüyor.