Mobilemenu
Profile

İpi Değil Bir Hayali Yakalamak

Yer: Kaliforniya. Bir cumartesi günü, Yosemite Vadisi’nin üzerine dolunay yükselirken El Capitan isimli görkemli kaya oluşumunun 914 metre yukarıdaki tepe noktası günbatımı ışıklarıyla parlıyor. Dik granit yüzeyin ortalarına doğru, gölgeler arasında bir çift nokta göze çarpıyor. Bu iki nokta, en zorlu kaya tırmanışı deneyimlerinden birinin son girişiminden ibaret…

El Capitan’a çıkmak için yaklaşık 100 farklı rota var. Bunlardan ilki 1958’de vadi zemininden gerçekleştirilmiş. Ancak belli belirsiz görebildiğimiz bu iki nokta, Tommy Caldwell ve Kevin Jorgeson adlı tırmanışçılar, daha önce hiç denenmemiş bir şeyi yapmak için oradalar. Kaymaktaşı kadar pürüzsüz, yatak odası duvarı kadar dik ve 800 metreden daha yüksek, meşhur Dawn Wall’a, düştüklerinde onları yakalayacak iplerin dışında başka iplerin yardımı olmadan tırmanıyorlar.

48 yıl önce El Capitan’a tırmanan ilk kişi olan ve onlarca yıldır kamerası ve blog’u aracıyla tırmanışların tarihini yazan Tom Evans: “Eğer tamamlarlarsa, dünyada tamamlanabilmiş en zor kaya tırmanışı olacak” diyor ve ekliyor: “21. yüzyılın ilk yarısının tırmanışı olacak!”

Yavaş ama istikrarlı bir ilerleme kaydedilen bir hafta sonrasında, gelecek hafta için hava tahmininin iyi olmasıyla da beraber, Cadwell ve Jorgeson’un bu zorlu görevi tamamlayacaklarına dair inançları artıyordu.  Yıllardır takıntı haline getirdikleri bu amaç için saatlerce idman yapmış ancak birçok ön denemede başarısız olmuşlardı.

Evans, Caldwell’in tamamladığı farklı uzunluk, zorluk ve tehlikedeki 32 bölümden 15’incisini izledi. Kayanın aşağısındaki çayırın serin alacakaranlığında birkaç fotoğrafçı, tırmanışçıların arkadaşları ve meraklı bir turist grubu yukarı bakıyordu. Evans, herkesi 400 metre yukarıdaki tırmanışçılara kadar ulaşacak bir teşvik çığlığı için örgütledi.

 Caldwell, Pazar günü öğleden sonra 365 metre yükseklikteki üslerinden, telefon vasıtasıyla gerçekleştirilen bir röportajda “Her şey inanılmaz biçimde iyi gidiyor” demişti. “Bunun için çok uzun süre çalıştık ve şimdi farklı bir rota gibi geliyor. Sadece daha hazırlıklıyız, hava bizden yana ve şu ana kadar her şey harika gidiyor. Bununla beraber, bu tırmanış kendimize ‘Tanrım, bunu yapabilecek miyiz?’ dediğimiz anlar olmadan tamamlanmayacak.”

Evans, El Capitan’ın tırmanış rotalarından neredeyse sadece 13 tanesinin yalnızca el ve ayakları kullanarak, yani serbest bir şekilde, tamamlanabildiğini söylüyor. Dawn Wall (Tanyeli Duvarı) ismini güneydoğu tarafından bakıldığında günün ilk ışıklarını gördüğü için almış ve burası, tırmanışçıların söylediğine göre dünya üzerindeki diğer tüm duvarlardan daha zor.

Ünlü tırmanışçı Alex Honnold, “Dawn Wall’u bu kadar özel yapan şey neredeyse tırmanılamaz olması,” diyor. “Bu duvarın en zorlu kısımları bu zamana kadar tırmandığım her yerden daha zor.”

Duvarın amansız pürüzsüzlükteki yüzeyinde kavramak için sadece birkaç yarık ve çıkıntı var. Kısa bir bölme, kibrit çöpü büyüklüğünde bir yere tutunmak için eller ve ayaklar duvarda olmadan yana doğru bir sıçrayış gerektiriyor. Bazı çatlaklardan su sızıyor ve yukarıdan periyodik olarak buz düşüyor. Dağcılıkta kullanılan zorluk derecesi ölçekleri de Dawn Wall’un bazı kısımlarının dünyadaki en zorlu tırmanışlardan biri olduğunu doğruluyor.

Caldwell’in Dawn Wall’a tırmanma girişimlerini yıllardır kaydeden Big Up Productions’ın sahibi, film yapımcısı Josh Lowell: “Tek aşamalı tırmanışlar yapmış insanlar bunun daha zor olduğunu söylüyor,”  diyor. “Bu kadar çok sayıda aşamaları olan bir duvar kesinlikle dünyanın en zor tırmanışı olmalı.”

Warren Harding ve Dean Caldwell (Tommy ile akrabalıkları yok), 1970 yılında ip ve sayısız perçin kullanarak Tanyeri Duvarına 27 günde tırmanan ilk tırmanışçılardı. 2008 yılında, Estes Park Colorado’dan Caldwell buranın tamamen serbest bir şekilde tırmanılıp tırmanılamayacağı konusunda epey kafa yordu. Bu tırmanış boyunca duvardan aşağı inmemek anlamına geliyordu.

Böylesine bir maceranın bir diğer zorluğu da, tırmanışın vücut ve beyin üzerinde giderek artan etkisiydi. Günlerce hiç dinlenmeden tırmanmak parmakları aşındırabilirdi. Halatlarda uyumak tehlikeli olmasa bile epey külfetli ve zorluydu.

Şu an 36 yaşında olan Caldwell,  kendisinin bunu yapacak en uygun kişi olduğundan emin değildi. Santa Rosa Kaliforniya’da yaşayan 30 yaşındaki Jorgeson bu macerayı duymuş ve bir partner arayıp aramadığını sormak için Caldwell’le iletişime geçmişti. İkili son beş sene içerisinde El Capitan’a tırmanmak, stratejilerini belirlemek ve Dawn Wall’un her aşamasını çalışmak için antrenman yaparken birlikte saatler geçirmişlerdi.  

Tamamını yere inmeden tırmanmaya çalışmanın en doğru zamanının kış olduğuna karar verdiler. Böylece tamamen güneşe maruz kalan kaya, mevsimin soğuk havası sayesinde ellerini terlemekten alıkoyacak ve kayayla tırmanıcıların kauçuk tabanları arasında daha iyi bir tutuş sağlamaya yardımcı olacaktı.

Caldwell ve Jorgeson, 2010 yılında kayaya tırmanmayı denediler ancak fırtına yüzünden tırmanış yarıda kaldı.  2011 denemesinde Jorgeson, tırmanışçıların en zor manevraları sırasında yaşadığı düşüş nedeniyle bileğini kırdı. Caldwell devam etti ancak rotanın en zorlu yeri olan 14’üncü kısımda bir hafta takıldı ve vazgeçerek aşağı indi.

İki azimli adam, bir daha bu tırmanışa atılmadan önce her kademeyi tamamen öğrenmeye karar verdiler. 2014 sonbaharında, Caldwell 14’üncü kısmı tamamladı. Aralık ayı sonunda, hava kuru ve serinken devam etmeye karar verdiler.

Caldwell, Ahab (Moby-Dick romanındaki kaptanın ismi) gibi beyaz balina kovaladığını hissettiğini itiraf ediyor:

 “Hiç şüphesiz, bu benim Moby-Dick’im. Bu masalsı yolculuk bana göre büyüleyici. Her zaman büyük yolculukların hayranı olmuşumdur; bu merak meselesi. Kendi fiziksel ve mental limitimle oynamayı ve onları nereye kadar zorlayabileceğimi görmeyi seviyorum. Büyük düşünmeyi seviyorum ve bu proje anlattığım her şeyi kapsıyor.”

Geçen hafta ünlü tırmanışcı Honnold, Caldwell ve Jorgeson’u ziyaret etmiş ve ikilinin birkaç günde serbest bir şekilde tırmandığı yüksekliğe iple tırmanabilmesi bir saatini almıştı! Yanında tırmanışçılar için hediye olarak çam fıstığı ve bitter çikolata da götürmüştü.

Honnold, Yosemite’de yaşıyordu ancak dünyanın her yerinde tırmanıyordu. Daha önce Caldwell’i kendisiyle gelmesi için ikna etmeye çalışmıştı ancak o Dawn Wall’a odaklandığı için bu teklifi reddetmişti. Şimdi Caldwell ve Jorgeson bunu tamamlamaya hayal ettikleri kadar yakındılar.

İki tırmanışçı genelde öğleden sonra başladıkları tırmanışı, kafa feneri ve tırmanışlarını kaydeden kameraların ışıklarını kullanarak,  gece geç saatlerde sonlandırıyorlardı. Perşembe günü ikisi de 14’üncü kısmı geçmeyi başarmıştı.

Colorado’da Caldwell’in eşi Rebecca, kucağında 10 aylık bebeği Fitz ile kocasından gelecek son haberleri bekliyor.

“14’üncü  yüksekliğe gelene kadar bunun gerçek olabileceğini düşünmemiştim” diyor.

 15 ve 16 da zor sayılırdı. Rebecca, kocasının Cumartesi akşamı 15’inciyi geçtiğini duyunca rahatlamıştı. Jorgeson da o gece paydos etmeden önce üç deneme yapmıştı.

Pazar günü öğleden sonra Jorgeson iyimserlikle doluydu.

15’inci kısmı geçmeyi tekrar denemeden önce, “Bitmesine daha çok var ama şu zamana kadar her şeyin iyi gittiği gerçeğini göz ardı edemezsiniz. Ve bu diğer denemelerden farklı hissettiriyor” diyordu.

Tırmanışçıların zorlu manevralar dediği o ustalık ve dikkat isteyen nokta, çalışmayı yavaşlatabilirdi ancak sağlıklı ve umutlu olmalarıyla beraber hava durumunun açık hava raporu, sporculara tırmanışı tamamlamaları için esneklik payı sağlıyordu.

Caldwell, “En iyi ihtimalle yedi günde bitiririz” diyordu. “En kötü Şubat ortası gibi ya da hiç.”

Akrabalar ve arkadaşlar tırmanışı sosyal medyadan takip ediyorlar. Eğer her şey iyi giderse önümüzdeki günlerde El Capitan’ın bir noktasında buluşacaklar (aşağıda değil, zirvede bir yerde). Birkaç yürüyüş yolundan tepeye tırmanacaklar. El Capitan’a çıkan daha kolay yollar tabi ki var ama hiçbiri kaya tırmanışı kadar anlamlı değil.

Jorgeson, 15’inci yükseklikte takılıp kalmıştı. Ancak parmaklarının iyileşmesini beklerken boş durmadı. Her bir başarısızlığını tek tek analiz etti: “Aynı taşın üzerinde, sağ ayağımın açısının her milimetresi işleri değiştirir. Daha önce ikisi doğru bir şekilde eşleşemedi.”

 Ancak son denemesinde başarıya ulaştı. Cumartesi gecesine doğru 17’nci yükseklikteydi. Pazar gününü dinlenerek geçirdikten sonra,  Pazartesi günü 20’nci yüksekliği de tamamladılar. Önlerinde tamamlamaları gereken az sayıda yükseklik kaldı ancak bunlardan hiçbiri tamamladıkları 20 yükseklik kadar zorlu değildi. İki gün içinde zirvede olmayı planlıyorlardı. 

Tırmanışlarının 19’uncu gününde Caldwell ve Jorgeson El Capitan’daki Dawn Wall’un zirvesine ulaştılar. Bu yıllardır hayal ettikleri şeyi gerçekleştirdikleri ve dünyanın en zorlu kaya tırmanışını başarıyla tamamladıkları anlamına geliyordu. Onlarca aile ferdi ve arkadaşları Çarşamba günü zirveye çıkmayı başaran ikiliyi sevinçle karşıladı. Caldwell eşine, Jorgeson kız arkadaşına sarılırken tepelerinde patlayan şampanyalarla tam olarak hayal ettikleri gibi olmasa da ilk duşlarını aldılar!

Dawn Wall’a tek seferde, yalnızca el ve ayaklar kullanılarak gerçekleştiren ilk tırmanışı başarıyla tamamlamışlardı. Daha önceki denemeleri kötü hava koşulları, sakatlıklar ve bazı bölümleri geçmeyi başaramadıkları için sonuçsuz kalmıştı. Ancak bu sefer değil!

 Zirve kutlamasından ve manzaranın tadını iyice çıkarttıktan sonra ikili, daha büyük bir kutlama ve bu kez normal bir duş alabilmek için aşağı inmeye koyuldular. Gün batıyordu, kalabalık giderek azaldı. El Capitan yine sessiz ve yalnızdı… 

Kaynak: http://www.nytimes.com/2015/01/05/sports/on-el-capitans-dawn-wall-two-climbers-make-slow-progress-toward-a-dream.html?_r=1