Mobilemenu
Profile

Katmanlı Giyinme

Outdoor için giysi alışverişi yaparken, muhtemelen katmanlı giyinme (layering system) diye bir yöntemden bahsedildiğini duymuşsunuzdur. Nefes alan giysileri üzerinize katman katman giymek değişen şartlar altında üzerinideki katmanları çıkararak veya yeni katman(lar) ekleyerek uygun sıcaklıkta, kuru ve rahat kalmanıza yardımcı olur. Tüm giysiler hafif, katlanıp paketlenebilir olmalı ve çantanıza rahatça sığabilmelidir.

Katmanlı giyinme yöntemi nasıl çalışır?

En basit şekliyle katmanlı giyinme üç katmandan oluşur:

İç katman: Ter ve nemin cildin üzerinden buharlaşmasına ve böylelikle vücut ısısının regüle edilmesine yardımcı olur.

Cildinize temas eder ve cildinizin üzerinde uygun sıcaklıkta ince bir hava tabakası oluşturur. Sıcak havalarda aerobik aktiviteler yapılırken tek katman olarak giyilmesi idealdir. İç katman olarak pamuklu giysiler giymekten kaçının. Pamuk teri emer ve sürekli ıslak kalarak çok fazla buharlaşmaya yol açar ve vücut ısısını sürekli olarak düşürerek üşümenize yol açar.

Sentetik ve yün olmak üzere iki tip iç katman vardır. Sentetik iç katmanlara örnek olarak polipropilen, polyester ve capilene uzun kollu giysiler gösterilebilir.

İç katman çeşitli kalınlıklarda olabilir. İç katmanı genelde soğuk havalarda giyecek ve yalıtım amaçlı da kullanmak isterseniz daha kalın olanlarını tercih edebilirsiniz. Fakat pek çok dağcı ince iç katmanlar tercih etmektedir. Bunun nedeni soğuk havalarda bile yorucu aktivitelerde bulunulması durumunda aşırı ısınmanın uygun sıcaklığı temin edebilmek kadar büyük bir problem olmasıdır. İç katmanı soğuk havalarda kullanacak olsanız bile eğer dağcılık veya kuzey disiplini kayak gibi aerobik aktivitelerde bulunacaksınız terinizin dışarı atılmasını daha kolay sağlayacağı için seçiminizi ince bir iç katmandan yana kullanmanız akıllıca olacaktır. İç katmanın esas faydası teninize en yakın kısımlardaki şartların en ideal halde kalmasını temin etmek olup ısı yalıtımını diğer katmanlarla yapmaya özen göstermeniz tavsiye edilmektedir.     

Ayrıca boyun kısmı fermuarlı iç katmanları tercih ederseniz vücut ısınızı ayarlamak için elinizde bir aracınız daha olmuş olur. Trekking, hiking, tırmanma veya off pist kayak sürekli katman ekleyip çıkarmak gerektiren aktivitelerdir. Fermuarlı bir iç katman pek kereler size durup başka bir katman eklemek veya çıkarmak zahmetinden kurtaracaktır. Ciddi bir efor sarf ettiğiniz durumlarda fermuarı açarak ısıyı düşürmenin veya dinlenirken fermuarı kapayarak ısıyı koruyabilmenin yaratacağı etki kayda değerdir.

Orta katman: İç katmanın üzerinde yer alarak vücut ısının korunumunu sağlar.

Havanın durumuna göre bu bir polar veya iç ceket (soft shell) veya kaz tüyü bir ceket bile olabilir. Terden dolayı oluşan buharın dışarı atılmasına yardımcı olur. Sıkça tercih edilen orta katman giysileri polar, kalın yünlü, iç ceket (iç kabuk, soft shell) ve aşırı ıslak veya soğuk hava koşullarında yalıtımlı bir cekettir. Eğer hava çok soğuksa dinlenme sırasında veya diğer pasif olunan durumlarda yalıtımlı ceketler veya kaz tüyü ceketler tavsiye edilir.

Çeşitli markalar orta katmanlarını ağırlığını/kalınlığını çeşitli şekillerde sistematik hale getirmişlerdir. Ör: Patagonia polar sistemi R1-R4 veya Icebreaker’ın Merinos yünlü katmanları 260 ağırlığındadır.

İç katmandaki gibi orta katmanda da vücut ısısını iyi regüle edebilmek için boğaz kısmı fermuarlı veya tamamen fermuarlı giysiler tercih etmek akıllıcadır.    

Dış katman (Kabuk, Shell): Bu sizin koruyucu katmanınızdır.

Rüzgar ve yağmura karşı korur. Buharın tamamen dışarı atılabilmesi için geçirgendir. Genelde bu katmanda hafif, kolayca katlanıp paketlenebilir, nefes alabilen, su geçirmez ceketler tercih edilir. Örneğin: Yağmurda giyilen su geçirmez bir ceket veya rüzgar geçirmeyen bir katman veya soğuk ama kuru havalarda giyilen kaz tüyü bir ceket. 

Üç tip dışman katman vardır: Coated (Kaplamalı), Membran, Paramo.

Aşağıdaki şemada hava koşullarına göre giyinmeyle ilgili özet bilgiler bulunabilir. 

Kaynak: 

http://www.gooutdoors.co.uk/expert-advice/layering-system-guide

http://www.outdoorgearlab.com/a/11061/Introduction-to-Layered-Clothing-Systems